Πώς γίνεται σωστά η διαφήμιση εστιατορίου; Βάζετε τον κόπο σας εκεί όπου η έρευνα δείχνει ότι αποδίδει, με τη σειρά που αποφασίζει ο πελάτης: να σας βρει, να σας επιλέξει, να κάνει εύκολα το επόμενο βήμα και να έχει λόγο να ξανάρθει.
Δευτέρα, Νοέμβριος. Μέσα στην εβδομάδα σάς πήραν τρεις. Μια πλατφόρμα delivery θέλει να σας βάλει σε προωθημένη θέση. Ένα site προσφορών υπόσχεται διακόσια κουβέρ στη μισή τιμή. Ένας γραφίστας ζητά €800 για να ξαναστήσει το μενού γύρω από το «χρυσό τρίγωνο», εκεί όπου υποτίθεται ότι πέφτει πρώτα το μάτι. Ο καθένας έχει μια πειστική ιστορία. Με βάση την έρευνα που ακολουθεί, από κανένα από τα τρία δεν θα ξεκινούσαμε, και στο τέλος θα δείτε γιατί.
Τα άλλα μας άρθρα εξηγούν γιατί οι πελάτες συμπεριφέρονται όπως συμπεριφέρονται, ξεκινώντας από το γιατί οι πελάτες επιλέγουν ένα εστιατόριο και όχι κάποιο άλλο. Αυτό είναι το πρακτικό πλάνο: τι κάνετε, με ποια σειρά, και πόσο αξίζει κάθε κίνηση σύμφωνα με τις καλύτερες δημοσιευμένες μελέτες. Γράφτηκε για εστιατόρια και καφέ με την Ελλάδα στο μυαλό μας, και ισχύει όπου ο κόσμος διαλέγει πού θα φάει.
Διαφήμιση εστιατορίου: πόσο αξίζει κάθε κίνηση
Πρώτα η σύντομη εκδοχή, με τον πιο δυνατό αριθμό που βρήκαμε για κάθε κίνηση. Οι λεπτομέρειες και τα όρια κάθε μελέτης ακολουθούν.
- Κριτικές. Στο Yelp, μισό αστέρι παραπάνω έκανε τα εστιατόρια να γεμίζουν πλήρως 19 ποσοστιαίες μονάδες συχνότερα.
- Φωτογραφίες. Σε 17.719 εστιατόρια στις ΗΠΑ, οι φωτογραφίες των πελατών πρόβλεπαν αν το μαγαζί θα επιβιώσει έως και τρία χρόνια μπροστά, οι κριτικές μόνο έναν.
- Περιγραφές στο μενού. Τα λαχανικά που περιγράφηκαν με βάση τη γεύση και όχι την υγεία τα διάλεξαν 25% περισσότεροι.
- Μορφή τιμής. Σε ένα εστιατόριο, τα μενού με το «$» ή τη λέξη «dollars» συνδέθηκαν με μικρότερη κατανάλωση από τα μενού με σκέτους αριθμούς.
- Θέσεις ανά ώρα. Η διαχείριση των τραπεζιών με βάση τον χρόνο ανέβασε τα έσοδα ενός εστιατορίου 5,1 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από αντίστοιχα καταστήματα.
- Κάρτες πιστότητας. Δύο δωρεάν σφραγίδες σε μια κάρτα καφέ έφεραν τους πελάτες στο δώρο τους περίπου 20% πιο γρήγορα.
- Sites προσφορών. Όσοι ήρθαν με κουπόνι βαθμολόγησαν τα εστιατόρια με 3,27 αστέρια, έναντι 3,73 από όλους τους άλλους.
Από τη λίστα λείπουν το χρυσό τρίγωνο, ο μαγικός αριθμός πιάτων και η ανάρτηση που «θα γίνει viral». Ψάξαμε για σοβαρά στοιχεία πίσω από το καθένα και δεν τα βρήκαμε.
Βήμα 1: Σας βρίσκουν. Αφήστε τις φωτογραφίες να πουλήσουν
Για τους περισσότερους, η πρώτη εικόνα του μαγαζιού σας είναι μια καρφίτσα στους Χάρτες Google. Η Google αναφέρει ότι τα τοπικά αποτελέσματα βασίζονται κυρίως στη συνάφεια, την απόσταση και την προβολή, ότι τα πλήρη και ακριβή προφίλ εμφανίζονται πιο εύκολα, και ότι δεν μπορείτε να πληρώσετε για καλύτερη τοπική κατάταξη. Δεν μπορείτε να μετακινηθείτε πιο κοντά σε αυτόν που ψάχνει. Μπορείτε όμως να έχετε το πιο πλήρες και πιο πειστικό προφίλ του δρόμου.
Οι φωτογραφίες μετράνε περισσότερο απ' όσο νομίζουν οι περισσότεροι ιδιοκτήτες. Μια μελέτη 755.758 φωτογραφιών του Yelp για 17.719 εστιατόρια στις ΗΠΑ βρήκε ότι οι φωτογραφίες που ανεβάζουν οι πελάτες πρόβλεπαν αν ένα εστιατόριο θα λειτουργεί ακόμη έως και τρία χρόνια αργότερα, ενώ οι κριτικές πρόβλεπαν μόνο έναν χρόνο μπροστά. Το ποσοστό των φωτογραφιών φαγητού είχε την ισχυρότερη σχέση με την επιβίωση, και ακολουθούσαν οι φωτογραφίες της πρόσοψης και του εσωτερικού χώρου. Η σχέση ήταν ισχυρότερη για τα ανεξάρτητα εστιατόρια. Η μελέτη δείχνει πρόβλεψη και όχι αιτία, οπότε οι φωτογραφίες μόνες τους δεν κρατούν ένα μαγαζί ανοιχτό, δείχνει όμως πού κοιτάζει ένας άγνωστος όταν αποφασίζει.
Οι φωτογραφίες κάνουν και τις κριτικές πιο πειστικές. Σε 7,4 εκατομμύρια κριτικές του Yelp, όσες είχαν φωτογραφία κρίθηκαν πιο χρήσιμες, ειδικά όταν η εικόνα έδειχνε αυτό που περιέγραφε το κείμενο. Μια μελέτη σε αναρτήσεις φαγητού στο Instagram βρήκε ότι έπαιρναν περισσότερα likes και σχόλια όταν το φαγητό αναγνωριζόταν εύκολα. Τα likes δεν είναι κρατήσεις, οπότε κρατήστε αυτό το εύρημα ως ένδειξη για το ύφος, όχι για τις πωλήσεις.
Από εδώ βγαίνουν τρεις δουλειές, και καμία δεν κοστίζει χρήματα:
- Συμπληρώστε το προφίλ σας στο Google. Διαλέξτε την πιο ακριβή κατηγορία και συμπληρώστε κάθε πεδίο: ωράριο μαζί με τις αργίες, τηλέφωνο, ιστοσελίδα, μενού, εύρος τιμών, εξωτερικό χώρο, προσβασιμότητα. Στα ελληνικά και στα αγγλικά.
- Πρώτα το φαγητό, μετά ο χώρος, μετά η είσοδος. Πέντε αληθινές φωτογραφίες πιάτων, δύο από τη σάλα την ώρα του σέρβις, μία από την είσοδο όπως τη βλέπει κάποιος που έρχεται πρώτη φορά.
- Φωτογραφίστε το πιάτο έτσι ώστε ένας άγνωστος να καταλαβαίνει τι είναι. Φυσικό φως, αρκετά κοντά για να φαίνεται η υφή, τίποτα περίτεχνο.
Δοκιμάστε το: ψάξτε αυτό που σερβίρετε στους Χάρτες Google, σε ιδιωτική περιήγηση, πέντε λεπτά με τα πόδια από το μαγαζί. Μετρήστε πόσες από τις φωτογραφίες σας δείχνουν φαγητό, και πόσες του πιο κοντινού σας ανταγωνιστή. Αν οι δικές του σας ανοίγουν περισσότερο την όρεξη, από εκεί ξεκινάτε. Ο αριθμός που παρακολουθείτε είναι οι κλήσεις και τα αιτήματα για οδηγίες στη σελίδα απόδοσης του προφίλ σας στο Google, από μήνα σε μήνα.
Βήμα 2: Σας επιλέγουν. Κερδίστε κριτικές, απαντήστε τους, μην τις «φτιάχνετε»
Όταν ο πελάτης έχει τρία εστιατόρια στην οθόνη, τη μεγαλύτερη δουλειά την κάνουν οι κριτικές. Το εύρημα για το μισό αστέρι προέρχεται από μια μελέτη που αξιοποίησε τη στρογγυλοποίηση του Yelp για να συγκρίνει εστιατόρια με σχεδόν ίδια βαθμολογία. Επειδή αυτά τα εστιατόρια διέφεραν μόνο στη στρογγυλοποίηση της βαθμολογίας τους, ο σχεδιασμός πλησιάζει ένα πείραμα, γι' αυτό είναι από τα ισχυρότερα ευρήματα του οδηγού. Η επίδραση ήταν μεγαλύτερη εκεί όπου υπήρχαν λίγες άλλες πληροφορίες για το μαγαζί, όπως συμβαίνει με ένα καινούργιο ή μικρό εστιατόριο.
Οι κριτικές αλλάζουν και την αξία του υπόλοιπου μάρκετινγκ. Σε στοιχεία τριών ετών από μεγάλη κινεζική πλατφόρμα κριτικών εστιατορίων, τα κουπόνια και ο όγκος των κριτικών λειτουργούσαν το ένα στη θέση του άλλου, ενώ η διαφήμιση στις μηχανές αναζήτησης δούλευε καλύτερα μαζί με τις κριτικές. Αυτό μιλά υπέρ του να χτίσετε πρώτα κριτικές και μετά να σκεφτείτε εκπτώσεις.
Θα μπείτε στον πειρασμό να πάρετε τον σύντομο δρόμο. Μην το κάνετε. Περίπου το 16% των κριτικών εστιατορίων στο Yelp φιλτραρίστηκε ως ύποπτο, και τα εστιατόρια έφτιαχναν ψεύτικες κριτικές κυρίως όταν η φήμη τους ήταν αδύναμη: λίγες κριτικές ή μια σειρά από κακές. Οι πλατφόρμες ψάχνουν ακριβώς αυτό το μοτίβο, και οι πελάτες έχουν μάθει να το βλέπουν.
Απαντήστε σε ό,τι γράφουν. Όταν ξενοδοχεία άρχισαν να απαντούν στις κριτικές, η βαθμολογία τους ανέβηκε περίπου 0,12 αστέρια και πήραν 12% περισσότερες κριτικές. Οι πελάτες ξενοδοχείων και εστιατορίων διαβάζουν κριτικές στις ίδιες περίπου πλατφόρμες, οπότε ο μηχανισμός, ότι ο κόσμος γράφει πιο προσεκτικά όταν βλέπει ότι ο ιδιοκτήτης ακούει, είναι λογικό να ισχύει και εδώ· μια διαμονή σε ξενοδοχείο όμως είναι μεγαλύτερη αγορά, οπότε το μέγεθος της επίδρασης μπορεί να μην είναι το ίδιο. Για εστιατόρια, μια μελέτη σε κινεζική πλατφόρμα βρήκε ότι οι προσωπικές απαντήσεις στις αρνητικές κριτικές μετρούσαν περισσότερο για τις επιχειρήσεις με πιο αδύναμη θέση στην αγορά, δηλαδή πάλι για το ανεξάρτητο και το καινούργιο μαγαζί. Κι ένα ακόμη εύρημα: σε 1.272 εστιατόρια στο Yelp, οι υπεύθυνοι απαντούσαν 10% λιγότερο συχνά στους τακτικούς απ' ό,τι στους καινούργιους πελάτες, παρόλο που οι τακτικοί διαβάζουν κι αυτοί τις απαντήσεις.
Στην πράξη, η στιγμή που ένα τραπέζι λέει «ήταν υπέροχα» είναι η στιγμή για μια μικρή κάρτα με QR που ανοίγει τη σελίδα κριτικών σας στο Google, και για να ζητήσετε μια φωτογραφία από αυτό που έφαγαν. Μια σταθερή εβδομαδιαία συνήθεια δουλεύει καλύτερα από τις εξάρσεις: κάθε Δευτέρα, απαντήστε σε όλες τις κριτικές της εβδομάδας με το όνομα, και στις δύσκολες μία φορά, λέγοντας τι αλλάξατε. Παρακολουθήστε τις νέες κριτικές ανά μήνα, και τη μέση βαθμολογία σας σε ένα τρίμηνο, όχι σε μία εβδομάδα.
Το μενού σας: λιγότεροι μύθοι, περισσότερες δοκιμές
Ο σχεδιασμός του μενού είναι το σημείο όπου οι ιδέες για το μάρκετινγκ εστιατορίων έχουν προχωρήσει πολύ πιο μπροστά από τα στοιχεία. Το περίφημο «γλυκό σημείο» πάνω δεξιά δεν άντεξε σε μελέτη παρακολούθησης του βλέμματος: οι περισσότεροι διάβαζαν το μενού σαν βιβλίο, από πάνω προς τα κάτω, και 13 στους 25 ακολούθησαν ακριβώς την ίδια σειρά. Όταν ένα εστιατόριο άλλαξε θέση σε δύο σελίδες του μενού για τέσσερις μήνες, οι πωλήσεις των πιάτων δεν άλλαξαν σημαντικά. Σε ένα άλλο, η αλλαγή θέσης των τιμών και η ανάδειξη πιάτων δεν επηρέασαν σημαντικά ούτε τον μέσο λογαριασμό ούτε το τι παράγγειλαν οι πελάτες. Τα «δολώματα», πιάτα ακριβά για να φαίνεται λογικό το επόμενο, δεν άλλαξαν τις επιλογές σε δύο διαδικτυακές δοκιμές. Και η ιδέα ότι ένα μεγάλο μενού παραλύει τον πελάτη στηρίζεται σε λίγα: μια μετα-ανάλυση 50 πειραμάτων με 5.036 άτομα βρήκε ότι η μέση επίδραση της «υπερβολικής επιλογής» ήταν σχεδόν μηδενική, αν και διέφερε από μελέτη σε μελέτη.
Δύο αλλαγές άλλαξαν πραγματική συμπεριφορά.
Οι λέξεις. Σε πανεπιστημιακό εστιατόριο, μέσα σε 46 ημέρες και με 27.933 πελάτες, τα λαχανικά με λαχταριστά ονόματα που μιλούσαν για τη γεύση (ο τίτλος της μελέτης αναφέρει «twisted carrots» και «dynamite beets») τα διάλεξαν 25% περισσότεροι απ' ό,τι με απλά ονόματα, και 41% περισσότεροι απ' ό,τι όταν η περιγραφή τόνιζε την υγεία. Ήταν ένα εστιατόριο με το φαγητό σε κοινή θέα, οπότε το ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι οι λέξεις της γεύσης αξίζει να δοκιμαστούν στο δικό σας μενού: περιγράψτε τα πιάτα με τη γεύση, την προέλευση και τον τρόπο που μαγειρεύονται, όχι με ό,τι τους λείπει.
Η μορφή της τιμής. Σε μια δοκιμή με 201 πελάτες σε εστιατόριο του Culinary Institute of America, τα μενού με το «$» ή τη λέξη «dollars» συνδέθηκαν με σημαντικά μικρότερη κατανάλωση από τα μενού με σκέτους αριθμούς, αν και η μορφή της τιμής συνολικά μετρούσε λιγότερο από πράγματα όπως το μέγεθος της παρέας. Ήταν ένα εστιατόριο και ένα νόμισμα, οπότε το αν το «18» αντί για «€18,00» αλλάζει κάτι σε μια ελληνική ταβέρνα είναι κάτι που δοκιμάζεται, όχι που θεωρείται δεδομένο. Η δοκιμή δεν κοστίζει τίποτα.
Δοκιμάστε το: ξαναγράψτε τις περιγραφές των τριών πιάτων που πουλάνε λιγότερο, με έμφαση στη γεύση και στο μαγείρεμα, βγάλτε τα σύμβολα του ευρώ (κρατήστε μία γραμμή στο μενού ότι οι τιμές είναι σε ευρώ, με ΦΠΑ) και μην αλλάξετε τίποτε άλλο για τέσσερις εβδομάδες. Οι αριθμοί που παρακολουθείτε είναι οι πωλήσεις αυτών των τριών πιάτων και η μέση κατανάλωση ανά κουβέρ, σε σύγκριση με τις τέσσερις εβδομάδες πριν.
Ο χώρος: τι ακούει ο πελάτης
Η μουσική είναι το κομμάτι της ατμόσφαιρας με την περισσότερη έρευνα. Στην κλασική μελέτη, ο ρυθμός της μουσικής άλλαξε το πόσο έμειναν οι πελάτες και τι αγόρασαν. Σε ένα βρετανικό εστιατόριο, μέσα σε 18 βράδια, η κλασική μουσική συνδέθηκε με μεγαλύτερη κατανάλωση από την pop ή την απουσία μουσικής. Μια μεταγενέστερη μελέτη βρήκε ότι το αν άρεσε η μουσική στους πελάτες εξηγούσε τον χρόνο τους στο τραπέζι καλύτερα από τον ρυθμό της, και ότι ο χρόνος στο τραπέζι ήταν ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας της κατανάλωσης. Μετράει και η ένταση: σε μελέτες πεδίου και εργαστηρίου, η χαμηλότερη μουσική οδήγησε σε πιο υγιεινές επιλογές φαγητού, κάτι που οι ερευνητές αποδίδουν στη χαλάρωση. Οι περισσότερες από αυτές τις μελέτες έγιναν σε ένα μόνο μαγαζί ή σε εργαστήριο, και δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε όλους τους αριθμούς τους, γι' αυτό δίνουμε μόνο την κατεύθυνση.
Το πρακτικό συμπέρασμα είναι μετριοπαθές: βάλτε μουσική που αρέσει στους πελάτες σας και κρατήστε τη τόσο χαμηλά ώστε να μιλάνε άνετα. Ένας σύμβουλος για τη λίστα τραγουδιών δεν είναι εκεί που θα ξοδεύαμε.
Βήμα 3: Κάνουν το επόμενο βήμα. Κρατήσεις, no-shows, delivery και προσφορές
Πουλήστε ώρες θέσης, όχι κουβέρ
Η διαχείριση εσόδων στο εστιατόριο ξεκινά από έναν αριθμό: τα έσοδα ανά διαθέσιμη θέση ανά ώρα, που μετρά πόση ώρα κρατιέται ένα τραπέζι και όχι μόνο πόσα ξοδεύει. Όταν ένα εστιατόριο διαχειρίστηκε έτσι τις ώρες αιχμής, η πληρότητα στις ώρες αιχμής ανέβηκε από 50% σε 59% και τα έσοδα αυξήθηκαν 5,1 ποσοστιαίες μονάδες περισσότερο από τα καταστήματα σύγκρισης, κάτι που αντιστοιχούσε σε περίπου $120.000 τον χρόνο. Το ίδιο μαγαζί ανακαινίστηκε την περίοδο της δοκιμής, οπότε δείτε τον αριθμό ως ανώτατο όριο, όχι ως υπόσχεση.
Οι πελάτες δέχονται περισσότερα απ' όσο φοβάστε. Σε τρεις χώρες, οι πελάτες θεώρησαν δίκαιες τις διαφορετικές τιμές ανά ώρα και ανάμεσα σε μεσημέρι και βράδυ, ουδέτερες έως λίγο άδικες τις αυξήσεις το Σαββατοκύριακο, και μάλλον άδικη την επιπλέον χρέωση για καλύτερο τραπέζι. Όταν η διαφορά παρουσιαζόταν ως έκπτωση, φαινόταν πιο δίκαιη, οπότε ένα μενού για νωρίς το βράδυ πιθανότατα θα γίνει πιο εύκολα δεκτό από μια επιπλέον χρέωση για το τραπέζι στο παράθυρο.
Λιγότερα no-shows χωρίς να τρομάξετε τις κρατήσεις
Σε έρευνα με 816 πελάτες, η εγγύηση με κάρτα θεωρήθηκε σχετικά δίκαιη, και όσο πιο γνωστή ήταν μια πολιτική στον κόσμο, τόσο πιο αποδεκτή την έβρισκε. Σε τρία πειράματα όμως, οι αυστηροί όροι ακύρωσης μείωσαν την πρόθεση για no-show αλλά μείωσαν και την πρόθεση για κράτηση. Κρατήστε την εγγύηση μόνο εκεί όπου μια άδεια θέση σας κοστίζει πραγματικά: μεγάλες παρέες, Σάββατο βράδυ, μενού γευσιγνωσίας. Για όλους τους άλλους, μια υπενθύμιση μπορεί να αρκεί. Δεν βρήκαμε δοκιμή υπενθυμίσεων σε εστιατόρια, αλλά στην υγεία, τα SMS υπενθύμισης αύξησαν τις πιθανότητες να έρθει ο ασθενής περίπου κατά το ήμισυ (λόγος πιθανοτήτων 1,48 σε οκτώ τυχαιοποιημένες δοκιμές). Ένα ραντεβού στο ιατρείο και μια κράτηση για φαγητό ξεχνιούνται εξίσου εύκολα, γι' αυτό θεωρούμε το εύρημα σχετικό· ένα χαμένο ραντεβού όμως συνήθως μετρά περισσότερο για τον ασθενή απ' ό,τι ένα χαμένο δείπνο για τον πελάτη, οπότε περιμένετε μικρότερη επίδραση. Μετρήστε τα no-shows ανά μήνα πριν και αφού ξεκινήσετε.
Πλατφόρμες delivery: περισσότερες πωλήσεις, με κόστος
Οι πλατφόρμες φέρνουν δουλειά, αλλά το ανεξάρτητο μαγαζί κρατά λιγότερη από αυτήν. Μια μεγάλη μελέτη στις ΗΠΑ βρήκε ότι τα εστιατόρια κερδίζουν συνολικά από τις πλατφόρμες delivery, με θετική επίδραση και στις επισκέψεις στη σάλα, αλλά το όφελος για τις αλυσίδες fast food ήταν τετραπλάσιο από ό,τι για τα ανεξάρτητα, και για τα ανεξάρτητα η πλατφόρμα αντικατέστησε εν μέρει το δικό τους take away. Η παγίδα είναι η προμήθεια. Η αρχή ανταγωνισμού της Φινλανδίας ανέφερε ότι η Wolt χρεώνει στα εστιατόρια περίπου 20 έως 30% στις πωλήσεις μέσω της πλατφόρμας. Όταν πόλεις των ΗΠΑ έβαλαν πλαφόν 15% στις προμήθειες, οι καθαρές πωλήσεις των ανεξάρτητων εστιατορίων έπεσαν 3,9%, καθώς οι πλατφόρμες ευνόησαν τις αλυσίδες στις λίστες τους. Και επειδή η πλατφόρμα δεν υπολογίζει τα έσοδα της σάλας που της «παίρνει», η ποσοστιαία προμήθεια απομακρύνει τα συμφέροντά της από τα δικά σας.
Περισσότερος τζίρος δεν σημαίνει περισσότερο κέρδος. Για παράδειγμα, σε μια παραγγελία €20 με προμήθεια 25%, τα €5 πάνε στην πλατφόρμα πριν πληρώσετε το φαγητό, τη συσκευασία και τον άνθρωπο που την ετοιμάζει, και αν ο πελάτης θα ερχόταν αλλιώς να την πάρει ή θα έτρωγε στο μαγαζί, η πλατφόρμα σάς κόστισε. Χρησιμοποιήστε την πλατφόρμα για να σας βρίσκουν, κρατήστε τον δικό σας σύνδεσμο παραγγελίας εύκολο να βρεθεί, και δώστε στους πελάτες λόγο να τον χρησιμοποιούν. Ο αριθμός που παρακολουθείτε είναι το ποσοστό των παραγγελιών που έρχονται απευθείας σε εσάς. Το Friction Check δείχνει τι σας κοστίζουν οι προμήθειες μέσα σε έναν χρόνο.
Sites προσφορών: διαβάστε πρώτα τα ψιλά γράμματα
Σε χιλιάδες προσφορές, οι κριτικές από πελάτες του Groupon είχαν μέσο όρο 3,27 αστέρια, έναντι 3,73 για όλους τους άλλους, εν μέρει επειδή όσοι κυνηγούν προσφορές δοκιμάζουν μαγαζιά έξω από τα γούστα τους και εν μέρει επειδή κάποιοι επαγγελματίες τους εξυπηρέτησαν χειρότερα. Και τα οικονομικά είναι στενά: μια τυπική προσφορά του Groupon κρατούσε το μισό της τιμής του κουπονιού: για κουπόνι $20 που αξίζει φαγητό $40, το εστιατόριο εισέπραττε $10, και οι μεγάλες εκπτώσεις συνέφεραν κυρίως επιχειρήσεις άγνωστες, υπομονετικές και με χαμηλό κόστος εξυπηρέτησης. Μια γεμάτη σάλα τη βραδιά της προσφοράς μπορεί να βγάλει ζημιά όταν αφαιρεθούν η έκπτωση και το μερίδιο της πλατφόρμας. Αν κάνετε έκπτωση, κάντε τη στις ήσυχες ώρες, από τα δικά σας κανάλια, ως τιμή για όσους έρχονται νωρίς, και κρίνετέ τη από το περιθώριο ανά κουβέρ, όχι από τον αριθμό των κουβέρ.
Βήμα 4: Επιστρέφουν. Κάρτες, τακτικοί και συστάσεις
Ο πελάτης που έχει φάει μία φορά σε εσάς είναι αυτός που κερδίζετε ξανά με το μικρότερο κόστος. Τρία ευρήματα δείχνουν πώς.
Δώστε ένα προβάδισμα. Σε ένα καφέ, τα μέλη ενός προγράμματος με κάρτα αγόραζαν πιο συχνά όσο πλησίαζαν τον δωρεάν καφέ, και το διάστημα ανάμεσα στις αγορές μίκρυνε κατά 20%. Μια κάρτα 12 σφραγίδων που ξεκινούσε με δύο ήδη συμπληρωμένες ολοκληρώθηκε σε 12,7 ημέρες, έναντι 15,6 για μια απλή κάρτα 10 σφραγίδων: ίδια προσπάθεια, περίπου 20% πιο γρήγορα.
Κρατήστε το απλό και περιμένετε όφελος στη συχνότητα. Το καλύτερο στοιχείο εδώ προέρχεται από κομμωτήρια, όχι από εστιατόριο, αλλά και τα δύο πουλάνε μια επαναλαμβανόμενη επίσκεψη σε τοπικό πελάτη, γι' αυτό το συμπεριλαμβάνουμε. Σε αλυσίδα κομμωτηρίων, μια απλή κάρτα σφραγίδων αύξησε την αξία του πελάτη σχεδόν 30% σε πέντε χρόνια, και πάνω από το 80% αυτού προήλθε από λιγότερους πελάτες που χάνονταν. Η κατανάλωση ανά επίσκεψη σχεδόν δεν άλλαξε. Τα περίπλοκα συστήματα πόντων δεν είναι συντόμευση: μια μελέτη έξι προγραμμάτων βρήκε μόνο μια μικρή αύξηση στην πιστότητα, που φάνηκε και σε όσους δεν ήταν μέλη.
Κάντε τη σύσταση εύκολη και άξια να ειπωθεί. Το στοιχείο για τις συστάσεις προέρχεται από τράπεζα, όπου ένας πελάτης αξίζει πολύ περισσότερο από έναν πελάτη εστιατορίου, οπότε διαβάστε το μέγεθος της επίδρασης με προσοχή· χρήσιμο είναι το μοτίβο, ότι όσοι έρχονται με σύσταση μένουν περισσότερο. Σε μια γερμανική τράπεζα, οι πελάτες που ήρθαν μέσω προγράμματος συστάσεων ήταν περίπου 16% πιο πολύτιμοι σε έξι χρόνια, με περιθώριο κέρδους περίπου 25% υψηλότερο, αν και η διαφορά έσβησε μετά από περίπου χίλιες ημέρες. Ο κόσμος μοιράζεται ό,τι τον κάνει να φαίνεται καλά, κάτι που μια μεγάλη ανασκόπηση της έρευνας για τη φήμη από στόμα σε στόμα περιγράφει ως κυρίως ιδιοτελές. Μιλάει επίσης περισσότερο για πράγματα που του θυμίζει συνέχεια το περιβάλλον: σε μια δοκιμή πεδίου, η σύνδεση μιας αλυσίδας εστιατορίων με το βραδινό φαγητό αύξησε τις συζητήσεις γι' αυτήν κατά 20%, και το να δώσεις στον κόσμο το πραγματικό προϊόν έφερε κουβέντα εκεί όπου τα κουπόνια δεν έφεραν.
Ένας τρόπος να το αξιοποιήσετε είναι να δέσετε το μαγαζί σας με κάτι που επαναλαμβάνεται, όπως μια βραδιά ψησταριάς κάθε Πέμπτη ή τις πρώτες σαρδέλες της σεζόν, και να δώσετε στους τακτικούς κάτι αληθινό να μοιραστούν, όπως μια γεύση από ένα καινούργιο πιάτο για όλο το τραπέζι. Μετρήστε πόσες κάρτες φτάνουν στο δώρο κάθε μήνα, και πόσα τραπέζια λένε ότι τους έστειλε ένας φίλος.
Διαφήμιση εστιατορίου στην Ελλάδα: τι λένε οι αριθμοί
Η ελληνική αγορά έχει δύο εποχές και δύο είδη πελατών, και τα στοιχεία τα δείχνουν και τα δύο.
Ο κλάδος της εστίασης είχε κύκλο εργασιών €10,7 δισ. το 2025, 3,4% χαμηλότερο από το 2024, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ενώ τα καταλύματα αυξήθηκαν. Μόνο το τρίτο τρίμηνο έφερε περίπου το 37% της χρονιάς (δικός μας υπολογισμός από την ίδια ανακοίνωση). Οι επισκέπτες ξόδεψαν €23,6 δισ. το 2025, 9,4% περισσότερα, από 43,3 εκατομμύρια ταξιδιώτες.
Τον υπόλοιπο χρόνο τον κρατούν οι κάτοικοι. Τα ελληνικά νοικοκυριά ξόδεψαν €203,87 τον μήνα σε εστιατόρια, καφέ και ξενοδοχεία το 2024, το 11,8% του προϋπολογισμού τους. Παραγγέλνουν και πολύ: το 34,6% των ανθρώπων στην Ελλάδα παρήγγειλε online από εστιατόρια στο τρίμηνο πριν από την έρευνα του 2024, έναντι 19,8% στην ΕΕ. Και ο ανταγωνισμός είναι πυκνός: η Eurostat μετρά 76.728 επιχειρήσεις εστίασης στην Ελλάδα.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς: τα περισσότερα ελληνικά εστιατόρια εξυπηρετούν δύο κοινά, και η ισορροπία ανάμεσά τους εξαρτάται από το πού βρίσκεστε.
Σε μια τουριστική περιοχή με σεζόν, τα περισσότερα χρήματα της χρονιάς έρχονται μέσα σε λίγους μήνες, από ανθρώπους που δεν σας έχουν ακούσει ποτέ. Εκεί το βάρος το σηκώνουν τα Βήματα 1 και 2: προφίλ στα ελληνικά και στα αγγλικά, φωτογραφίες φαγητού, κριτικές και απαντήσεις σε αυτές, όλα έτοιμα πριν από τη σεζόν και όχι μέσα σε αυτήν. Οι κάρτες πιστότητας μετράνε λιγότερο για έναν επισκέπτη που φεύγει το Σάββατο, αν και μια κριτική ή μια φωτογραφία που αφήνει συνεχίζει να δουλεύει για εσάς το επόμενο καλοκαίρι.
Ένα εστιατόριο που ζει από τους κατοίκους έχει άλλο πρόβλημα. Οι πελάτες του ξέρουν ήδη ότι υπάρχει, οπότε η δουλειά είναι στο Βήμα 4 και στο delivery: να δώσει στους τακτικούς λόγο να έρθουν και μια ήσυχη Τρίτη του Φεβρουαρίου, και να κρατά ένα δίκαιο μερίδιο των παραγγελιών στο δικό του κανάλι και όχι στην πλατφόρμα. Πολλά μαγαζιά βρίσκονται κάπου ανάμεσα, και το χρήσιμο ερώτημα είναι από ποιους μήνες εξαρτάται το ταμείο σας.
Αυτός ο διαχωρισμός είναι δική μας ανάγνωση των παραπάνω στοιχείων, όχι μελέτη. Το ίδιο ισχύει και για μια ακόμη παρατήρηση από τη δουλειά μας: πολλοί Έλληνες πελάτες κλείνουν ακόμη με τηλέφωνο ή απλώς περνούν την πόρτα. Δεν το έχουμε μετρήσει, αλλά γι' αυτό θεωρούμε ένα τηλέφωνο που χτυπά χωρίς απάντηση το μεσημέρι πρόβλημα μάρκετινγκ.
Ιδέες μάρκετινγκ με σειρά: οι πρώτες 30 ημέρες
- Εβδομάδα 1, να σας βρίσκουν. Ολοκληρώστε το προφίλ σας στο Google στα ελληνικά και στα αγγλικά και αλλάξτε τις φωτογραφίες: πρώτα το φαγητό, μετά η σάλα, μετά η πόρτα. Παρακολουθήστε τις κλήσεις και τα αιτήματα για οδηγίες στη σελίδα απόδοσης του προφίλ.
- Εβδομάδα 2, να σας επιλέγουν. Απαντήστε σε κάθε κριτική των τελευταίων τριών μηνών και ξεκινήστε την κάρτα QR στο τραπέζι, ζητώντας και μια φωτογραφία μαζί με την κριτική. Παρακολουθήστε τις νέες κριτικές ανά μήνα.
- Εβδομάδα 3, εύκολο το επόμενο βήμα. Κλείστε τραπέζι από το δικό σας κινητό στις έντεκα το βράδυ και αφαιρέστε ένα βήμα, βάλτε τον δικό σας σύνδεσμο παραγγελίας εκεί που φαίνεται, και στείλτε υπενθύμιση την προηγούμενη μέρα για τις μεγάλες κρατήσεις. Παρακολουθήστε τις κρατήσεις ανά εβδομάδα, το ποσοστό των απευθείας παραγγελιών και τα no-shows.
- Εβδομάδα 4, να επιστρέφουν. Ξεκινήστε κάρτα σφραγίδων με δύο σφραγίδες ήδη συμπληρωμένες, ξαναγράψτε τρεις περιγραφές στο μενού και βγάλτε τα σύμβολα του ευρώ, και διαλέξτε μια βραδιά της εβδομάδας για την οποία θα σας ξέρουν. Παρακολουθήστε τις πωλήσεις αυτών των τριών πιάτων, την κατανάλωση ανά κουβέρ και τις κάρτες που ολοκληρώθηκαν.
Αλλάζετε ένα πράγμα τη φορά όπου γίνεται. Σημειώνετε την ημερομηνία και συγκρίνετε τις τέσσερις εβδομάδες μετά με τις τέσσερις πριν, τις ίδιες μέρες της εβδομάδας. Σε τουριστική περιοχή, συγκρίνετε και με τις ίδιες εβδομάδες της περσινής χρονιάς, γιατί η σεζόν κινεί τους αριθμούς περισσότερο από οποιαδήποτε από αυτές τις αλλαγές.
Πόσο σίγουροι είμαστε;
Αρκετά για να δράσετε, όχι αρκετά για να σας υποσχεθούμε έναν αριθμό για το δικό σας μαγαζί. Οι περισσότερες μελέτες προέρχονται από τις ΗΠΑ, πολλές από ένα μόνο εστιατόριο ή από πανεπιστημιακό εστιατόριο, και κάποιες μετρούν προθέσεις ή συμπεριφορά στο διαδίκτυο, όχι πωλήσεις. Τα ευρήματα για τις απαντήσεις στις κριτικές, την πιστότητα και τις συστάσεις προέρχονται από ξενοδοχεία, αλυσίδα κομμωτηρίων και τράπεζα, τα στοιχεία για τις υπενθυμίσεις από την υγεία, και οι δοκιμές με τα «δολώματα» ήταν διαδικτυακές και υποθετικές. Η μελέτη για τις φωτογραφίες προβλέπει την επιβίωση, δεν αποδεικνύει ότι οι φωτογραφίες την προκαλούν. Για κάποια ευρήματα για τη μουσική και το μενού η κατεύθυνση είναι σαφής, αλλά δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε τους ακριβείς αριθμούς, γι' αυτό δεν δίνουμε κανέναν. Το παράδειγμα με την παραγγελία των €20 είναι ενδεικτικό, όχι μετρημένος μέσος όρος. Τα ελληνικά στοιχεία είναι επίσημα, αλλά η Τράπεζα της Ελλάδος, η ΕΛΣΤΑΤ και η Eurostat μετρούν διαφορετικά πράγματα και δεν προστίθενται μεταξύ τους. Ό,τι λέμε για το πώς κλείνουν τραπέζι οι Έλληνες πελάτες, και για τις τουριστικές περιοχές σε σχέση με τα μαγαζιά των κατοίκων, είναι δική μας ανάγνωση και παρατήρηση, όχι έρευνα.
Από πού να ξεκινήσετε
Έχετε πια περισσότερες κινήσεις απ' όσες χωράει ένας μήνας. Το χρήσιμο ερώτημα είναι ποιο βήμα είναι το πιο αδύναμο για το δικό σας μαγαζί, γιατί εκεί πρέπει να πάει το επόμενο ευρώ και η επόμενη ώρα σας.
Υπάρχουν δύο δωρεάν τρόποι να το βρείτε. Η αξιολόγηση δύο λεπτών σας δείχνει το πιθανό αδύναμο βήμα σας. Ή ζητήστε ένα δωρεάν Journey Preview από τη σελίδα του πιλοτικού μας προγράμματος: περνάμε τη διαδρομή του πελάτη σας όπως θα την περνούσε ο ίδιος, από την αναζήτηση στις φωτογραφίες, τις κριτικές, την κράτηση και το delivery, και σας δείχνουμε πού σπάει. Αν θέλετε να το διορθώσουμε, το Journey Fix κοστίζει €190 και πληρώνετε μόνο όταν η διόρθωση είναι πια σε λειτουργία.
Έτσι προσεγγίζουμε το μάρκετινγκ εστιατορίων: βρίσκουμε πού χάνονται οι πελάτες, διορθώνουμε αυτό πρώτα και μετά μετράμε. Αν προτιμάτε να το συζητήσουμε, κλείστε μια σύντομη συζήτηση.
Βιβλιογραφικές αναφορές (44)
Anderson, M. and Magruder, J. (2012). Learning from the crowd: regression discontinuity estimates of the effects of an online review database. The Economic Journal, 122(563), pp. 957–989. https://doi.org/10.1111/j.1468-0297.2012.02512.x
Attwood, S., Chesworth, S.J. and Parkin, B.L. (2020). Menu engineering to encourage sustainable food choices when dining out: an online trial of priced-based decoys. Appetite, 149, 104601. https://doi.org/10.1016/j.appet.2020.104601
Bank of Greece (2026). Balance of payments: travel receipts and inbound travel, 2025. Press release, 7 May 2026. https://www.bankofgreece.gr/en/news-and-media/press-office/news-list/news?announcement=27a32287-1c58-44e7-b900-2c92c53ffe9c
Berger, J. (2014). Word of mouth and interpersonal communication: a review and directions for future research. Journal of Consumer Psychology, 24(4), pp. 586–607. https://doi.org/10.1016/j.jcps.2014.05.002
Berger, J. and Schwartz, E.M. (2011). What drives immediate and ongoing word of mouth? Journal of Marketing Research, 48(5), pp. 869–880. https://doi.org/10.1509/jmkr.48.5.869
Biswas, D., Lund, K. and Szocs, C. (2019). Sounds like a healthy retail atmospheric strategy: effects of ambient music and background noise on food sales. Journal of the Academy of Marketing Science, 47(1), pp. 37–55. https://doi.org/10.1007/s11747-018-0583-8
Byers, J.W., Mitzenmacher, M. and Zervas, G. (2012). The Groupon effect on Yelp ratings: a root cause analysis. In Proceedings of the 13th ACM Conference on Electronic Commerce (EC '12), pp. 248–265. https://doi.org/10.1145/2229012.2229034
Caldwell, C. and Hibbert, S.A. (2002). The influence of music tempo and musical preference on restaurant patrons' behavior. Psychology & Marketing, 19(11), pp. 895–917. https://doi.org/10.1002/mar.10043
Ceylan, G., Diehl, K. and Proserpio, D. (2024). Words meet photos: when and why photos increase review helpfulness. Journal of Marketing Research, 61(1), pp. 5–26. https://doi.org/10.1177/00222437231169711
Edelman, B., Jaffe, S. and Kominers, S.D. (2016). To Groupon or not to Groupon: the profitability of deep discounts. Marketing Letters, 27(1), pp. 39–53. https://doi.org/10.1007/s11002-014-9289-y
ELSTAT, Hellenic Statistical Authority (2025). Household Budget Survey 2024. Press release, 25 September 2025. https://www.statistics.gr/documents/20181/2de55fc0-c2b5-c2ae-21d6-c31a98233a6e
ELSTAT, Hellenic Statistical Authority (2026). Turnover in accommodation and food service activities, 4th quarter 2025. Press release, 19 February 2026. https://www.statistics.gr/documents/20181/c88f8068-267c-d38d-c380-ec88e9491af6
Eurostat (2026). Enterprise statistics by size class and NACE Rev. 2 activity (sbs_ovw_act), Greece, I56. Accessed 16 November 2026. https://ec.europa.eu/eurostat/api/dissemination/statistics/1.0/data/sbs_ovw_act?geo=EL&nace_r2=I56
Eurostat (2026). Internet purchases by individuals: deliveries from restaurants, fast-food chains, catering services (isoc_ec_ibgs). Accessed 16 November 2026. https://ec.europa.eu/eurostat/api/dissemination/statistics/1.0/data/isoc_ec_ibgs?geo=EL&geo=EU27_2020&indic_is=I_BFDR
Feldman, P., Frazelle, A.E. and Swinney, R.P. (2023). Managing relationships between restaurants and food delivery platforms: conflict, contracts, and coordination. Management Science, 69(2), pp. 812–823. https://doi.org/10.1287/mnsc.2022.4390
Finnish Competition and Consumer Authority (2025). Platform company Wolt ceased competition-restricting terms during FCCA investigation. Press release. Accessed 16 November 2026. https://www.kkv.fi/en/current/press-releases/platform-company-wolt-ceased-competition-restricting-terms-during-fcca-investigation-upcoming-report-will-reveal-the-impact-of-changes/
Google (n.d.). Tips to improve your local ranking on Google. Google Business Profile Help. Accessed 16 November 2026. https://support.google.com/business/answer/7091
Gopalakrishnan, A., Jiang, Z., Nevskaya, Y. and Thomadsen, R. (2021). Can non-tiered customer loyalty programs be profitable? Marketing Science, 40(3), pp. 508–526. https://doi.org/10.1287/mksc.2020.1268
Guy, R., Hocking, J., Wand, H., Stott, S., Ali, H. and Kaldor, J. (2012). How effective are short message service reminders at increasing clinic attendance? A meta-analysis and systematic review. Health Services Research, 47(2), pp. 614–632. https://doi.org/10.1111/j.1475-6773.2011.01342.x
Huang, Y., Jin, Y. and Huang, J. (2021). Impact of managerial responses on product sales: examining the moderating role of competitive intensity and market position. Journal of the Association for Information Systems, 22(2), pp. 544–570. https://doi.org/10.17705/1jais.00671
Ji, X., Nicolau, J.L. and Liu, X. (2023). Insights into managerial responses to repeat customers: the moderating role of social influence and revisit intention. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 35(12), pp. 4330–4347. https://doi.org/10.1108/IJCHM-10-2022-1193
Kim, E., Tang, J., Kim, M. and Kim, E. (2025). The effects of restaurant cancellation policies and no-show awareness campaigns on reservation behaviors. International Journal of Consumer Studies, 49(3), e70069. https://doi.org/10.1111/ijcs.70069
Kimes, S.E. (2004). Restaurant revenue management: implementation at Chevys Arrowhead. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 45(1), pp. 52–67. https://doi.org/10.1177/0010880403260107
Kimes, S.E. (2011). Customer attitudes towards restaurant reservations policies. Journal of Revenue and Pricing Management, 10(3), pp. 244–260. https://doi.org/10.1057/rpm.2009.24
Kimes, S.E., Chase, R.B., Choi, S., Lee, P.Y. and Ngonzi, E.N. (1998). Restaurant revenue management: applying yield management to the restaurant industry. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 39(3), pp. 32–39. https://doi.org/10.1177/001088049803900308
Kimes, S.E. and Wirtz, J. (2003). Has revenue management become acceptable? Findings from an international study on the perceived fairness of rate fences. Journal of Service Research, 6(2), pp. 125–135. https://doi.org/10.1177/1094670503257038
Kincaid, C.S. and Corsun, D.L. (2003). Are consultants blowing smoke? An empirical test of the impact of menu layout on item sales. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 15(4), pp. 226–231. https://doi.org/10.1108/09596110310475685
Kivetz, R., Urminsky, O. and Zheng, Y. (2006). The goal-gradient hypothesis resurrected: purchase acceleration, illusionary goal progress, and customer retention. Journal of Marketing Research, 43(1), pp. 39–58. https://doi.org/10.1509/jmkr.43.1.39
Li, Z. and Wang, G. (2025). On-demand delivery platforms and restaurant sales. Management Science, 71(7), pp. 5788–5804. https://doi.org/10.1287/mnsc.2021.01010
Li, Z. and Wang, G. (2025). Regulating powerful platforms: evidence from commission fee caps. Information Systems Research, 36(1), pp. 126–140. https://doi.org/10.1287/isre.2022.0191
Lu, X., Ba, S., Huang, L. and Feng, Y. (2013). Promotional marketing or word-of-mouth? Evidence from online restaurant reviews. Information Systems Research, 24(3), pp. 596–612. https://doi.org/10.1287/isre.1120.0454
Luca, M. and Zervas, G. (2016). Fake it till you make it: reputation, competition, and Yelp review fraud. Management Science, 62(12), pp. 3412–3427. https://doi.org/10.1287/mnsc.2015.2304
Milliman, R.E. (1986). The influence of background music on the behavior of restaurant patrons. Journal of Consumer Research, 13(2), pp. 286–289. https://doi.org/10.1086/209068
North, A.C., Shilcock, A. and Hargreaves, D.J. (2003). The effect of musical style on restaurant customers' spending. Environment and Behavior, 35(5), pp. 712–718. https://doi.org/10.1177/0013916503254749
Philp, M., Jacobson, J. and Pancer, E. (2022). Predicting social media engagement with computer vision: an examination of food marketing on Instagram. Journal of Business Research, 149, pp. 736–747. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2022.05.078
Proserpio, D. and Zervas, G. (2017). Online reputation management: estimating the impact of management responses on consumer reviews. Marketing Science, 36(5), pp. 645–665. https://doi.org/10.1287/mksc.2017.1043
Reynolds, D., Merritt, E.A. and Pinckney, S. (2005). Understanding menu psychology: an empirical investigation of menu design and consumer response. International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 6(1), pp. 1–9. https://doi.org/10.1300/J149v06n01_01
Scheibehenne, B., Greifeneder, R. and Todd, P.M. (2010). Can there ever be too many options? A meta-analytic review of choice overload. Journal of Consumer Research, 37(3), pp. 409–425. https://doi.org/10.1086/651235
Schmitt, P., Skiera, B. and Van den Bulte, C. (2011). Referral programs and customer value. Journal of Marketing, 75(1), pp. 46–59. https://doi.org/10.1509/jm.75.1.46
Sharp, B. and Sharp, A. (1997). Loyalty programs and their impact on repeat-purchase loyalty patterns. International Journal of Research in Marketing, 14(5), pp. 473–486. https://doi.org/10.1016/S0167-8116(97)00022-0
Turnwald, B.P., Boles, D.Z. and Crum, A.J. (2017). Association between indulgent descriptions and vegetable consumption: twisted carrots and dynamite beets. JAMA Internal Medicine, 177(8), pp. 1216–1218. https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2017.1637
Yang, S.S. (2012). Eye movements on restaurant menus: a revisitation on gaze motion and consumer scanpaths. International Journal of Hospitality Management, 31(3), pp. 1021–1029. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2011.12.008
Yang, S.S., Kimes, S.E. and Sessarego, M.M. (2009). Menu price presentation influences on consumer purchase behavior in restaurants. International Journal of Hospitality Management, 28(1), pp. 157–160. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2008.06.012
Zhang, M. and Luo, L. (2023). Can consumer-posted photos serve as a leading indicator of restaurant survival? Evidence from Yelp. Management Science, 69(1), pp. 25–50. https://doi.org/10.1287/mnsc.2022.4359




